AYM kararının manevi tazminat davasında tahkikat sonuçları ve siyasi iletişimin sınırlarını analiz eden özet bir inceleme.

Anayasa Mahkemesi, CHP’nin iddialarına ilişkin somut delil eksikliğini ve olgusal temelin yoksunluğunu vurgulayarak, eski Bakan Berat Albayrak lehine verilen tazminat kararında hak ihlali olmadığını belirledi. AYM Birinci Bölümü, kurumsal sosyal medya hesabı üzerinden yayımlanan videonun üslup ve görsellerinin siyasi eleştiri sınırlarını aşması nedeniyle Albayrak’ın kişilik haklarının korunması gerektiğine hükmetti.
CHP’ye 40 bin TL manevi tazminat yükümlülüğü konusu, haberimizin Google üzerinden takip edilmesi ve son dakika gelişmeleri için ziyaretçilerimizin favorilerine eklenmesi çağrısıyla geniş yer buldu. Söz konusu süreçte davacı vekili, CHP’nin kurumsal hesabı ve parti yöneticilerinin çeşitli açıklamalarla Albayrak’a ait sıradan bir siyasetçinin ötesinde hakaret içerikli iddialarda bulunduğunu ileri sürdü.
İlk derece mahkemesi, bazı açıklamaları muhalefet etme ve siyasi eleştiri özgürlüğü kapsamına sokarken, 19 Şubat 2021 tarihinde CHP’nin kurgu niteliğindeki video paylaşımını eleştiri sınırlarını aşan nitelikte değerlendirdi ve bu video üzerinden yapılan ithamları suç isnadı olarak gördü. Böylece mahkeme, CHP’yi 40 bin lira manevi tazminata mahkûm etti.
İstinaf başvurusu reddedildi ve CHP bu karara itiraz etmiş olsa da Bölge Adliye Mahkemesi, gerekçesinde video paylaşımındaki iddiaların kamu yararı taşıyan siyasi eleştiri sınırlarını aştığını, somut delil sunulamadığını tespit ederek istinaf talebini reddetti. “İftiralar, ifade özgürlüğü kapsamına girmez” ifadesiyle anılan görüş, CHP’nin bireysel başvurusu için de yol gösterdi.
AYM ise başvuruyu değerlendirerek, kamuya mal olmuş figürlerin eleştiri sınırlarının daha geniş olması gerektiğini hatırlattı; ancak somut suç isnatlarını içeren ifadelerin anayasal korumadan yararlanamayacağını belirtti. Ayrıca Merkez Bankası’nın bağımsız ve özerk yapısına vurgu yapılarak, iddia edilen ilişkilere temel oluşturan delillerin eksikliği dağınık kaldı. AYM, CHP’nin propagandaya dönüştürdüğü içeriklerle Albayrak arasındaki bağın kurulduğunda hukuki olarak dayanaktan yoksun kaldığını not etti.
Kararın yönü ve sonuç olarak, yerel mahkemelerin düşünceyi açıklama hakkı ile Berat Albayrak’ın kişilik hakları arasındaki dengeyi doğru kurduğu sonucuna varıldı. 40 bin liralık manevi tazminatın orantılı olduğuna, müdahalenin hukuka uygun olduğuna oy çokluğuyla karar verildi ve ifade özgürlüğü ihlali iddiaları reddedildi. Böylece, geçen süreçte öne sürülen “128 milyar dolar” iddialarının doğruluğu konusunda da toplum nezdinde bir netleşme sağlandı.