Nusret Mayın Gemisi ve Boğaz Muharebesinin Kritik Anları: Karaya Oturduğu ve 26 Mayınla Değişen Çanakkale Hareketleri

Çanakkale Deniz Savaşları’nın akışını kökten değiştiren Nusret Mayın Gemisi, 8 Mart 1915 tarihinde Erenköy Koyu’nda sahile paralel şekilde döktüğü 26 mayınla savaşın yönünü belirledi. Ancak yapılan yeni araştırmalar, mayınların dökülmesinden aylar önce geminin karaya oturduğunu ve bu durumun operasyonel krizi nasıl yönettiğini ışıkla aydınlattı. Çanakkale’nin kaderini değiştiren Nusret, savaşın seyrini kara muharebelerine dönüştüren kritik kararları ile öne çıktı.

Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından yürütülen incelemelerde, Nusret’in 27 Aralık 1914 tarihinde Nara Burnu civarında Karaya oturduğu belirlendi. Müstahkem Mevki kayıtları ve Deniz Mecmuası’ndaki bilgiler, geminin 32 mayınla sefere çıktığını ve uzunca bir süre sığlıkta kaldığını gösteriyor. Bu olay, dönemin zorluklarını ve kriz anlarında nasıl kusursuz bir koordinasyon kurulduğunu da net şekilde ortaya koyuyor.

Tamamen yeni bir operasyonel tecrübe olarak değerlendirilen kurtarma girişimi, İsa Reis gambotuna telgrafla haber verildikten sonra Samsun vapurunun bölgeye yönlendirilmesiyle gerçekleşti. Alman Amiral Merten Paşa’nın yönlendirmesiyle ekipler, Nusret’i sığlıkta olduğu yerden çıkarmak için eş güdümlü adımlar attı ve 30 Aralık 1914’te gemi zarar görmeden kurtarıldı.

Çanakkale Boğazı’nın müdafaasında yer alan toplam mayın hattı sayısı, 18 farklı hat olarak kayıtlara geçti. Bu hatların tesisinde özellikle İntibah vapuru yoğun rol üstlendi ve Selanik deniz gücü bu dönemde 3 hat kurdu. Nusret ise 9, 12 ve 16’ncı hatlara ek olarak Sarıkule hattında da etkinliğini sürdürdü ve en çok bilinen 11’inci hat boyunca 26 mayını denize bıraktı.

18 Mart Zaferi, tesadüf ya da şansın eseri değildir. Nusret’in krize anında gösterdiği yönetsel beceri ve Alman müttefiklerle uyum içinde yürütülen çalışmanın sonucudur. Bu kararlılık, müttefik donanmasının boğazdan geçişini kesintiye uğrattı ve kara muharebelerine geçiş için zemin oluşturdu. 18 Mart’taki zafer, Türk askerinin kararlı azmi ile birlik ve disiplinin müşterek başarısıdır.