LHS1140b: Helyum İçeren Atmosma Sahip Kayalık Gezegen ve Yaşanabilir Bölge Keşfi

48 ışık yılı uzaklıkta bulunan LHS1140b adlı kayalık gezegenin atmosferinde helyum tespit edildiği bildirildi. Bu, kayalık ötegezegenler için doğrudan gözlemlenen ilk helyum sinyali olarak kayda geçti ve gezegenin yaşanabilir bölgede döndüğü fikrini güçlendiriyor. Yaşanabilir bölgede olması, gezegen yüzeyinde sıvı su için uygun sıcaklık aralığının var olabileceğini işaret ediyor. Bu bulgu, Dünya benzeri yaşamın izini sürmeye çalışan bilim insanlarına yeni bir kapı aralıyor. Harvardlı astronom Dr. Collin Cherubim, Space.com’a yaptığı açıklamada atmosferin kendisinde bulunan helyumu doğrudan tespit etmenin, kayalık ötegezegenler için büyük bir dönüm noktası olduğuna vurgu yaptı ve bu keşfin yaşanabilirlik konusundaki ekstra bir avantaj sunduğunu belirtti.

Bu ötegezegen, 2017 yılında Jason Dittmann liderliğindeki ekip tarafından keşfedildi ve şimdiye kadarki en net atmosferik göstergelerden birine sahip olmasıyla dikkat çekiyor. “Gezegen yaklaşık on yıl önce bulundu, şimdi ise atmosferi olduğuna dair net kanıt elde ettik,” diyen Dittmann, kayalık yapısının yanı sıra yüzeyinin tam olarak nasıl göründüğünün henüz bilinmediğini söyledi. Atmosfer incelemesi yapan araştırmacılar, gezegenin yüzeyinde su bulunma ihtimalinin yüksek olduğuna inanıyorlar.

LHS1140b, kırmızı cüce bir yıldızın etrafında dönüyor ve gezegenin yörüngesi, güneşe göre çok daha yakın olduğu için sıvı suyun varlığını mümkün kılacak “Goldilocks bölgesi” içinde yer alıyor. Cherubim, bu senaryonun gezegenin atmosferinin uzun süreli varlığını da desteklediğini ifade etti. “Çok büyük bir su kütlesi içerebilir ve atmosferinin bir kısmı yıldız radyasyonuna karşımaruz kalmış olsa da, zamanla bu kayıplar dengelenmiş olabilir,” dedi.

Bu gezegenin Dünya ile olan benzerlikleri iki ana başlıkta özetlenebilir. Birincisi: gezegenin yapısı kayalık ve muhtemelen demir çekirdeğe sahip; ikincisi: gezegenin sıcaklığı, yaşam için gerekli olan sıvı suyun oluşumuna uygun koşulları sağlayacak kadar elverişli olabilir. Ancak yaşamsal izlerin bulunup bulunamayacağını söylemek için henüz erken. Gezegene ilişkin atmosferi ortaya koyan çalışmalar, kırmızı cüce yıldızların etrafında dönen gezegenlerin küçük ve yoğun patlamalı radyasyonlarına rağmen atmosferin korunabileceğini gösterdi. Bu keşif, “Atmosferler kayalık ötegezegenlerde de var olabilir” savını destekleyen güçlü bir kanıt olarak öne çıktı.

Cherubim, bu sonuçların bilimsel yöntemin bütün aşamalarını kapsayacak şekilde test edilmesinin önemine dikkat çekti. WINERED spektrografıyla yapılan gözlemler, gezegenlerin gezegenin yıldız önünden geçişi sırasında atmosferlerindeki öğelerin izlerini güvenilir biçimde ortaya koydu. Bu veriler, yalnızca bir gezegenin atmosferini kanıtlamakla kalmadı; aynı gece başka bir gezegenin de benzer şekilde izler taşımadığını gösterdi. Helyumun dışında diğer gazların da atmosferde bulunduğu ihtimali üzerinde duruluyor.

Peki bu gezegende yaşam bulunabilir mi? Bu sorunun net bir yanıtı henüz yok. Cherubim, “Bu gezegende yaşam olduğunu iddia etmek için henüz yeterli veri yok” dedi. Gelecekte yapılacak daha ayrıntılı gözlemler, atmosferin içeriğine dair daha net cevaplar verecek ve suyun varlığı konusundaki kanıtları da güçlendirecek ya da diyebilir ki artık vazgeçebiliriz. Ancak bu keşif, evrenin yalnızca tek bir örnekle sınırlı olmadığını, daha fazlasını aramaya teşvik eden önemli bir adım olarak kayda geçiyor.